CBS: aankoopfraude drijft stijging van online criminaliteit op
Ruim tweeënhalf miljoen Nederlanders kregen vorig jaar te maken met een vorm van online criminaliteit. Dat blijkt uit de Veiligheidsmonitor 2025 van het Centraal Bureau voor de Statistiek, die deze zomer werd gepubliceerd. Zeventien procent van de bevolking van vijftien jaar en ouder was slachtoffer van minstens één online delict of incident, een stijging ten opzichte van 2023, toen dat percentage nog op zestien procent lag. Met 2021 is het cijfer overigens vergelijkbaar: toen ging het ook al om zeventien procent.
Aankoopfraude als grootste boosdoener
Binnen die groep springt één categorie eruit. Online oplichting en fraude kwam het vaakst voor, bij tien procent van de ondervraagden, gevolgd door hacken met zes procent en online bedreiging of intimidatie met drie procent. Het CBS wijst aankoopfraude expliciet aan als belangrijkste verklaring voor de stijging ten opzichte van 2023: steeds meer mensen betalen voor een product of dienst die vervolgens niet wordt geleverd. Een koffiezetapparaat dat nooit aankomt, een jas waarvoor nooit een verzendbevestiging volgt, dat soort teleurstellingen komt volgens de cijfers steeds vaker voor.
Vertrouwen wordt schaarser
Voor eerlijke webwinkeliers is dat een lastige boodschap, ook al hebben zij zelf niets fout gedaan. Wie eenmaal is opgelicht door een nepwebshop, twijfelt daarna sneller bij de volgende bestelling, ook bij een winkel die gewoon deugt. Die achterdocht raakt de hele sector, niet alleen de partijen die er misbruik van maken. En achterdocht is hardnekkig: één vervelende ervaring weegt bij veel mensen zwaarder dan tien probleemloze bestellingen.
Dat effect is niet nieuw, maar het CBS laat nu voor het eerst sinds 2023 weer een duidelijke stijging zien in plaats van een stabiel beeld. Voor een sector die al jaren met wisselend consumentenvertrouwen te maken heeft, komt die knik op een ongelukkig moment. Juist nu steeds meer mensen hun boodschappen, kleding en cadeaus online bestellen, telt elke twijfelende klik.
Wat je als webwinkel kunt doen
Een deel van het verschil zit in kleine, controleerbare details. Een KVK-nummer dat duidelijk zichtbaar is, een telefoonnummer waarop je daadwerkelijk bereikbaar bent, en algemene voorwaarden die niet zijn weggestopt in het kleinste lettertype onderaan de pagina: het zijn signalen die een bezoeker vaak onbewust meeweegt. Twijfelende klanten zoeken tegenwoordig actief naar bevestiging, of dat nu is via een KVK-check, een blik op de reviews of gewoon een zoekopdracht met de naam van de winkel erbij. Wie die informatie makkelijk vindbaar maakt, wint iets terug wat door fraudeurs elders wordt afgebroken.
Herkenbaar blijven tussen de nepwinkels
Een oplichter kopieert tegenwoordig moeiteloos een logo, plakt er nepreviews bij en zet binnen een middag een overtuigende site online. Precies daarom loont het om net dat stapje extra te zetten dat lastig na te bootsen is: een heldere foto van het team, een echt telefoonnummer dat ook daadwerkelijk wordt opgenomen, of een verzendbevestiging die binnen een paar uur in de mailbox van de klant landt. Het zijn geen ingewikkelde maatregelen, maar ze maken wel het verschil tussen een winkel die aanvoelt als betrouwbaar en een winkel waarbij twijfel blijft knagen.
De cijfers van het CBS zijn geen reden tot paniek voor webwinkels die hun zaken op orde hebben. Ze laten wel zien dat vertrouwen niet meer vanzelfsprekend is, en dat een winkel er goed aan doet om dat vertrouwen actief te verdienen in plaats van stilzwijgend te veronderstellen.