Datalek bij Topgeschenken treft klanten van Topbloemen en Toptaarten
Wie deze maand een bos bloemen of een cadeau bestelde bij Topgeschenken, Topbloemen of Toptaarten, kreeg er ongevraagd iets bij: het nieuws dat zijn of haar gegevens mogelijk op straat liggen. Het bedrijf achter de drie webshops ontdekte op 5 november dat onbevoegden waren binnengedrongen in de systemen en persoonsgegevens van klanten hadden gekopieerd. Dat meldde onder meer Security.nl deze week. Topgeschenken heeft de inbraak gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens en zegt ook aangifte te doen bij de politie.
Systemen uit voorzorg offline
Direct na de ontdekking zijn de systemen van de drie webshops uit voorzorg offline gehaald. Bestellingen die al onderweg waren, zijn gewoon bezorgd, maar klanten konden hun bestelling een tijd slechts beperkt plaatsen, wijzigen of annuleren. De klantenservice bleef bereikbaar via e-mail en WhatsApp. Inmiddels draaien de webshops weer, al kan het bedrijf nog niet zeggen hoeveel klanten precies zijn getroffen. Het onderzoek naar de omvang van het datalek loopt nog, en Topgeschenken zegt gedupeerden te informeren zodra meer duidelijk is.
Welke gegevens zijn buitgemaakt
Volgens de berichtgeving gaat het om namen, adressen, e-mailadressen, geboortedata en geslacht van klanten en ontvangers. Over telefoonnummers lopen de berichten uiteen: die zouden alleen zijn meegenomen als een klant die zelf had achtergelaten. Betaalgegevens zoals IBAN-nummers en creditcardgegevens zijn volgens het bedrijf niet in gevaar, simpelweg omdat Topgeschenken die informatie niet zelf opslaat. Dat is op zich goed nieuws, maar de combinatie van naam, adres en geboortedatum is al genoeg om criminelen een overtuigend verhaal te laten verzinnen.
Phishing is het grootste gevaar dat nu volgt
Na een datalek als dit volgt vrijwel altijd een golf van phishingmails en nepsms’jes die inspelen op de onrust. Klanten krijgen dan berichten die net echt genoeg lijken, zogenaamd van de webshop zelf of van een bezorgdienst, met een linkje waarop je vooral niet moet klikken. Hoe dat in de praktijk werkt, beschreef checklistwebwinkel.nl eerder al in een stuk over nepmails over iDEAL en Wero. Ook webwinkeliers zelf doen er goed aan hun klanten hierop te wijzen, want een gewaarschuwde klant is minder snel slachtoffer, en een webshop die zelf slachtoffer wordt van zo’n nepmail die zijn naam misbruikt, heeft er ook zelf last van.
Wat jouw webwinkel van dit incident kan leren
Het incident bij Topgeschenken staat niet op zichzelf. Eerder dit jaar trof een vergelijkbaar datalek bij een logistiek partner al klanten van twee andere grote webwinkels, en sindsdien is de Cyberbeveiligingswet definitief van kracht geworden, met nieuwe verplichtingen voor bepaalde webwinkels. Wat die wet precies betekent, legde checklistwebwinkel.nl uit in een artikel over de gevolgen voor webwinkels. Voor kleinere webshops is zo’n wet vaak niet van toepassing, maar de les erachter geldt voor iedereen: beveilig klantgegevens alsof ze morgen buit worden gemaakt, want de kans dat het je ooit overkomt is allang niet meer verwaarloosbaar. Concrete stappen, van versleuteling tot het beperken van wie bij welke data kan, staan in het eerdere artikel over beveiliging van klant- en betaalgegevens.
Een datalek kun je nooit helemaal uitsluiten, hoe zorgvuldig je ook werkt. Wat wel helpt, is klanten op een andere manier laten zien dat je de regels voor onlineverkoop serieus neemt. Webshop Keurmerk bestaat sinds 2001 en toetst webwinkels precies daarop, aan de wettelijke regels voor online verkoop. Een aangemelde webshop kan er bovendien gratis en onbeperkt klantbeoordelingen mee verzamelen, en dat soort zichtbaar vertrouwen is nu juist waardevol op een moment dat klanten door berichten als dit over Topgeschenken toch al iets argwanender zijn geworden.
Topgeschenken belooft meer duidelijkheid zodra het onderzoek is afgerond. Tot die tijd blijft het advies simpel: wees alert op onverwachte mails of telefoontjes die zich voordoen als een van de drie webshops, en klik niet zomaar op een link in een bericht dat je niet verwachtte. Voor webwinkeliers is het incident vooral een herinnering dat vertrouwen snel opgebouwd wordt, maar nog sneller beschadigd raakt.