Brussel bereidt Digital Fairness Act voor tegen misleidende webshoptrucjes

Nieuwe Europese wet in de maak

Een afteltimer die belooft dat de aanbieding over twee minuten verloopt, terwijl de klok gewoon opnieuw begint zodra de pagina ververst. Herkenbaar? De Europese Commissie wil dat dit soort trucjes verdwijnt en werkt aan een nieuwe wet: de Digital Fairness Act. Het wetsvoorstel staat gepland voor het vierde kwartaal van dit jaar en maakt deel uit van het werkprogramma van de Commissie voor 2026, meldt vakblad Keurmerk.info.

Wat de wet moet aanpakken

De Digital Fairness Act richt zich op wat inmiddels bekendstaat als dark patterns: ontwerpkeuzes die bezoekers subtiel richting een aankoop duwen. Denk aan valse voorraadmeldingen (nog maar twee op voorraad), vooraf aangevinkte vakjes voor een abonnement, of een opzegknop die je met opzet niet kunt vinden. Ook verslavend app- en websiteontwerp, oneerlijke personalisatie op basis van surfgedrag en misleidende samenwerkingen met influencers vallen onder het voorstel. Minderjarigen en andere kwetsbare consumenten krijgen extra bescherming.

Hoe hardnekkig het probleem is, blijkt uit onderzoek naar veelgebruikte websites in de EU: het overgrote deel bleek minstens één dark pattern te gebruiken. Voor de gemiddelde webwinkelier zal dat geen verrassing zijn. Wie weleens rondkijkt bij concurrenten, ziet de trucjes vaak met eigen ogen: een prijs die doorstreept staat terwijl niemand die oorspronkelijke prijs ooit heeft betaald, of een ‘gratis proefperiode’ die alleen eindigt als je zelf actief opzegt.

ACM kan nu al ingrijpen

Terwijl Brussel nog aan het voorstel schaaft, wacht de Nederlandse toezichthouder niet stil af. Misleidend webdesign staat als speerpunt genoemd in het toezicht van de ACM op de digitale economie voor 2026, en de toezichthouder kan nu al optreden tegen overtredingen op basis van bestaande regels. De boetes die daarbij kunnen volgen zijn niet mals: tot 900.000 euro, of tien procent van de jaaromzet als dat bedrag hoger uitpakt.

Wat betekent dit voor jouw webwinkel

Een Europese wet komt zelden van vandaag op morgen tot stand. Na een voorstel van de Commissie moet de tekst nog langs het Europees Parlement en de lidstaten, en dat traject duurt doorgaans jaren. Toch is er voor webwinkeliers weinig reden om achterover te leunen. De ACM handhaaft nu al op basis van bestaande regels, en een winkel die klanten onder druk zet met nepschaarste of een lastig te vinden opzegknop loopt dus nu al risico, wet of geen wet.

Het loont daarom om de eigen site eens met een kritische blik door te lopen. Staat die aftellende klok er nog vanuit een oude actie die allang voorbij is? Is de opzegknop voor een nieuwsbrief of abonnement even makkelijk te vinden als de aanmeldknop? Kleine aanpassingen nu schelen op termijn een hoop gedoe, en een eerlijke webwinkel bouwt sowieso meer vertrouwen op bij klanten die steeds vaker weten waar ze op moeten letten.