Digital Fairness Act: deze EU-wet kan ook jouw webwinkel raken

Wie deze weken de nieuwsberichten uit Brussel een beetje volgt, ziet een naam steeds vaker voorbijkomen: de Digital Fairness Act. De Europese Commissie heeft deze wet opgenomen in haar werkprogramma voor 2026 en wil ermee afrekenen met wat in Brussel inmiddels gewoon “dark patterns” heet. Voor Nederlandse webwinkeliers klinkt dat misschien als een ver-van-mijn-bedshow, maar wie online verkoopt doet er goed aan nu al mee te denken. De openbare consultatie waarmee de Commissie input ophaalde bij bedrijven, consumentenorganisaties en toezichthouders liep tot 24 oktober 2025, en de uitkomsten daarvan vormen de basis voor het wetsvoorstel dat dit jaar nog verwacht wordt.

Waar de wet precies op mikt

De kern van het voorstel zijn de zogeheten dark patterns, kleine ontwerpkeuzes op een website die bezoekers net dat zetje in een bepaalde richting geven. Denk aan een verzekering die stiekem al is aangevinkt bij het afrekenen, een pop-up die nauwelijks een kruisje heeft om weg te klikken, of een knop om een proefabonnement op te zeggen die wonderlijk lastig te vinden is. De Commissie noemt in haar stukken ook misleidende pop-ups en verstopte opt-outs als voorbeelden. Daarnaast richt de wet zich op agressieve personalisatie, op de manier waarop sommige apps en sites ontworpen zijn om verslavend te werken, en op reclame door influencers die niet altijd even duidelijk als reclame herkenbaar is.

Ook iets voor gewone webwinkels, niet alleen techreuzen

Het is verleidelijk om te denken dat dit soort regels vooral bedoeld zijn voor grote platforms en sociale media, maar de voorstellen raken net zo goed de gemiddelde webwinkel. Een webshop die bij het bestelproces een optie voor nieuwsbrieven standaard aanvinkt, of die een opzegknop voor een abonnementsformule verstopt in een submenu, doet in de kern precies wat de wet wil beperken. Ook niet-transparante dynamische prijzen, waarbij klanten andere bedragen zien zonder dat duidelijk is waarom, staan op de radar van de Europese wetgever. Tegelijk belooft de Commissie ergens ook verlichting: sommige bestaande informatieverplichtingen voor bepaalde typen contracten zouden juist eenvoudiger moeten worden, zodat de regeldruk voor bedrijven per saldo niet alleen maar toeneemt.

Nederland loopt al een stukje mee

Wie nu al denkt dat dit onderwerp in Nederland nog in de kinderschoenen staat, heeft het mis. De Autoriteit Consument en Markt controleert al langer op misleidende verkooppraktijken bij webwinkels, op basis van de bestaande consumentenregels. De Digital Fairness Act komt daar in de toekomst bovenop en moet die regels op Europees niveau verder aanscherpen en harmoniseren, zodat een webwinkelier in Nederland straks met dezelfde spelregels te maken heeft als een concurrent in Frankrijk of Spanje. De wet moet verder als aanvulling werken op bestaande regelgeving zoals de AVG, de Digital Services Act en de Digital Markets Act, niet als vervanging ervan.

Wat kun je als webwinkelier nu al doen

De exacte tekst van de wet ligt nog niet vast en de uiteindelijke ingangsdatum is evenmin bekend, dus niemand hoeft vandaag in paniek het hele bestelproces om te gooien. Maar een kritische blik op je eigen webshop kan nooit kwaad. Loop het afrekenproces eens na alsof je zelf een nieuwe klant bent: staan er vakjes vooraf aangevinkt die dat niet per se zouden moeten zijn, is een opzegging van een abonnement net zo makkelijk als het aangaan ervan, en is voor een bezoeker helder waarom de prijs is wat hij is. Wie dat nu al op orde heeft, hoeft straks weinig te veranderen zodra de Digital Fairness Act er daadwerkelijk ligt.